Nayaki Gamati Chh (नायकी गमाती छ)
आजरे घडीम आस नायकीर गरज हेती,...
काहातो गोरूम जलमे जनाती, रमते छां जनाती, सीखते नानेती मोठे हेते छां जनाती नायकी कारभार करेवाळ जगेवाळ देखते छां. जलमे जनाती नायकी कारभारीर गंळ धंडेम मातेम छ, जना बोली जापा गेन धेन बडेर बादेम अन दुनिया फरेर बादेम तो जाव वत पूंच वत नायकी करेन चावतो वतेरो कारोबार ताबेम लेयेन चावतो. पंळन,...
नवक़रीवाळ - नवक़रीवाळ गोर नवक़री मळावेबादेम वतेवतेरी नवक़री कूं मळच ? कना मळच ? कांयी करंळू लागच ? आजी आसी नवक़री कत कत मळच जको केतो जतातो रेयेन चावतो. पंळन यी काम करतो दकारो कोनी तो जप्तो हिंडतो छ.
हादो कररे जको - नाळी नाळी तरार हादो करतो धन पिसा कमातो छ जको, वोरो हादो अन वोर आगलबगल कूळसो हादो कूं चालच, कांयी करंळू लागच, लोक कांयी करते छ, कूं करते छ जको केते जताते छेनी.
खे़तारीवाळ - खे़तारी करेवाळ जापा खे़तारी मळाते छ, जापा पीक पचाते, पंळन केनी केते जताते छेनी. आजेर घडीम खे़तारीर तरा बदलतो छ. जापा पीक पचावेर, खे़तारी करेर घंळे ढंग बदलते छ, खे़तारीर सीक देयेवाळ शाळा कॉलेज छ वो हसाबेती. खे़तारी दकारी कोनी क लार पडरे जेन दुनियार हसाबेती धांसेवाळ आंग बडेवाळ खे़तारीर गेन देते छेनी.
सीकसाके - लकंळी अन दुनियारी बाते सीकसाके छ जेनुन आचोबला खरोखोटो कामेरो बनकामेरो हितेरो हांळेरो समजचच जको गोरून कळ जे हसाबेती केतो जतातो छेनी.
मोठे पदेपर पूंचे जको - लकंळी सीकन मोठे मोठे पद मळावे जको गोर, मोठे मोठे पद कूळस छ ? वत कूं पूंचतु आवच ? वो पद कसे छ ? वोरो आदेकार मान कसो छ जको जताते वताते छेनी क वो वो उठांळ पूंचेरबादेम नायकी करते दकारे कोनी.
पुस्तक लकरे जको - पुस्तक लकेवाळ गोर लोक काहा पुस्तक लकेच ? कूं लकेच ? लकेलावेर राज जांळन सीक देतो छेनी. ये सोता जे कांयी पुस्तक लक्ते छ वो कसेसारू लक्ते छ ? वोनुन कांयी करेर छ ? वोनुन कांयी सौक देयेर छ ? वोनुन गोरून कूं काहा घडावेर छ ? (आसो कांयी धेनेम लेन लकेवाळेन नवळ.) पुस्तक कूं लकेर, कना लकेर, काहा लकेर सीक देते मळभळन रेते दकारे कोनी.
गांवळिया - गोर गांवळिया बंळे जको पेनार गांवळिया कसे र आब कसे हेगेचां अन कसे बंळेर गरज जांळन भळन खल करेन चाय पंळन भळन गोर कूळी धेनेम लेन खल करते छेनी.
महाराज - गोरूम महाराज केरायेवाळ घंळे बंळगेच अन बंळते छ. पंळन जतेती महाराजरे वाते सीकन आये वो लोक महाराजकी कूं करते छ ? काहा महाराजकी करते छ ? वो कांयी सीक देते छ ? जेणुकनेती सीकन आये वो केरो गंळ गायते लोकून किम लेजाते छ ? आसी कांयी वाते सीकन गोरून कांयी सीकायी जतायी चाय, गोरूर महाराज कसे रेयी चाय, येपर खल करन सोता महाराज लोक वसे बंळते छेनी क रेंगे जेन बंळाते छेनी. लोकूर सीकते बारी करते सोतार मातो टेकेरो मलांळ बंळा सके कोनी.
लकंळी सीकायेवाळ - गोरूम लकंळी सीकन सीकायेवाळ बकळ बंळगेच अन बंळते छ. पंळन गोरून लकंळीर गरज कूं छ ? काहा छ ? लकंळीती कांयी होच ? केयेजतायेवाळ गोर बंळे कोनी. सातोसात कांयी सीकेरो, कूं सीकेरो, कना सीकेरो कोयी केते जताते छेनी.
लकंळीर शाळा कॉलेजवाळ - गोर लकंळी सीकायेर शाळा कॉलेज काडेच अन काडते छ. मोठे मोठे उठांळ बंळाते छ, वत आची आची लकंळी सीकेन मळच. पंळन गोर केन वतेती नाळी नाळी तरार लकंळी सीकन नायकी करेवाळ मन मातो बंळतो बंळाते छेनी.
राजकारण करेवाळ - लारेर ६०-६५ सालेती राजकारणम गोर दकाते छ. गोर गाम तालुका जिला राज्य देशेर कारोबाररे राजकारणम दकाते छ. येनुकन १०-२०-३०-४० वरसेर आनभाव छ. येनुन लोक कूं राजकारण करते छ जको मालम छ. राजकारण कूं चालच जकोबी मालम छ. पंळन ये मळभळन ठेशान राजकारण करते छेनी क राजकारण सीकाते नायकीर वळण लगाते छेनी.
आसे नाळी नाळी तरार बंळे जको गोर नायकी मातेम रकाडन जतवत नायकी करेन चाय अन आयेवाळी कूळीन करंळीती सीक देयी चाय तो गोर नायकी करीये नितो गोर कनायी नायकी कर सकेवाळ कोनी. काहातो नायक कारभारी हेते, छां जको जतायां वतायां कोनी तो आयेवाळ कूळी कूं करन नायकी करेवाळ छ ? भीक मांगन दुसनेर आसरेपर जगते आये जको लोक राज करते छ अन भूकेन बाटी खरायेवाळ, तरसेन पांळी परायेवाळ, आसरेन आये जेन सहारो देयेवाळ, भूलाडी पडे जेन वाट बतायेवाळ, होकापत वटान कोसा काडेवाळ, लोकूलार घिंसाते छ येर शरम लाज वाटरी कोनी तो कना कूं नायकी मळेवाळ ? आजेर घडीम कांयी सीक वाते धेनेम छ, कांयी जडे जतन छ वतेतांळी नायकीर धमक कळी कोनीतो, आयेवाळ कूळी कनायी नायकी कर सकेवाळ कोनी. येकवंळा नायकीर धमक नंजर खोसागीती से कांयी मळानबी गोरून नायकी मळेवाळ कोनी. ये हसाबेती केरी धेन छेनी क ये तराती कत्ती वचार काम चालतो छेनी, करन नायकी धेनेम लान देयेर कसोसी छ. - काशिनाथ.
